Hou of t begunde
Liudgerstichten
Biebelvertoalkursus
Vertoalplougen
Vertoalens
Oetgoaven
Toukomst
Inlichtens
Hou of
t begunde
In 1973 wer begund mit t overzetten van Biebel in t Grunnegers. Insteld deur Culturele Raad van de Provincie Groningen gingen doar twij waarkplougen mit aan gaang: ain veur t Olde en ain veur t Nije Testement.
In 1959 was men al, op veurstel van de Groninger Culturele Gemeenschap, begund om n stuk of wat kerklaiden, psaalms en gezangen, in t Grunnegers over te zetten. t Doul was, dat in Grunneger Dainsten ook psaalms en gezangen in streektoal zongen worden konnen. In t veujoar van 1966 is van dizze waarkploug zien aarbaid n boukje oetkommen: "Grunneger Psaalms en Gezangen" en in september 1981 kwam nog n boukje in druk oet: "Psaalms en Gezangen", doar n groot dail van laiden oet t Laidbouk veur Kerken in opnomen is.
Ien november 2010 komt "Psaalms & Gezangen" oet: n laidbouk mit ale 150 psaalms en 356 gezangen oet t Laidbouk, Hervormde Bundel van 1938, Gezangen voor Liturgie, Zingend Geloven en Tussentijds.
De deur pervinzie instelde waarkplougen veur t overzetten van Biebel gingen veurzichteg aan t waark. Van t begun van 1974 òf aan, wer der wel ais n enkeld kepittel publiceerd in t Cultureel Maandblad van de Provincie Groningen, mor wieder bleef t rond baaide waarkplougen stil. Tot op 19 oktober 1987 in eerste vergoadern van de drij waarkplougen mitnkander (Ol Testement, Nij Testement en Kerklaiden) onnaaierd wer, dat ter twij biebelbouken oetgeven worden zollen: t Eerste bouk Samuël en t Evengelie van Lucas. Dizze baaide boukjes konnen 24 november 1988 in Zeuvenhoezen oetlangd worden aan Kommesoares van Keunegin in pervinzie Grunnen, de heer H.J.L. Vonhoff en aan börgmeester van gemainte Laik, mevr. S. Langedijk-de Jong.
Intied wer maai 1989 n stichten opricht mit t doul belangstellen veur Grunneger toal aan te pittjen, benoam wat godsdainst aanbelangt, en kennes, t bruken en t doun te bevordern.
Ain van belangriekste waarkzoamheden van "Liudgerstichten" is aarbaid van de verschillende kemizzies en waarkplougen te regeln. Ook worden der onder touzicht of verantwoordelkhaid van stichten ale weken Grunneger Dainsten holden (om en bie 60 tot 70 in t joar) en holdt stichten joarlieks n "biebelvertoalwedstried" veur amateurs: n in t veuren opgeven biebelgedailte mout in goud en geef Grunnegers overzet worden. Dij dat t beste doan het, krigt n luk prieske.
Ook nou BIEBEL kloar is, blift "vertoalslag" deurgoan. Nou worden lu nuigd om over n van te veuren bekend moakt biebelgedailte of persoon oet biebel, n waarkstuk te moaken ien schrift of beeld, n gedicht te moaken, n toneelstuk of n heurspul. Ien meert wordt ter den n kerkdainst holden over dit onderwaarp en worden "winnoars" bekend moakt.
Stichten holdt naauw
kontakt mit Evangelisch-Lutherse Paulusgemeinde in Aurich in
Oost-Vraislaand (Duutslaand).
Ook mit t SONT (Streektaalorganisaties in het Nedersaksisch Taalgebied)
wordt verslag holden. De deur t SONT en kemizzie "Streektaal en
Religie" van t Staringinstituut in Doetinchem joarlieks organiseerde
vertoalersdag in Lievelde, wordt altied deur n stuk of wat lu van
stichten bezöcht.
Ain van eerste zoaken dij Liudgerstichten regelde, was t opzetten van n biebelvertoalkursus, om zodounde meer mensen bie t overzetten van Biebel in t Grunnegers te betrekken. Kursus wer opzet deur Drs. Riens de Haan, dij ofstudaaierd was as theoloogvertoaler aan Vrije Universiteit in Amsterdam. Hai haar destieds dou e nog studaaierde, n onderzuik insteld noar de verschillende vertoalmethodes van waarkplougen dij aan gaang wazzen mit t overzetten van Biebel in t Grunnegers. n Koppeltje biezunder deskundege inlaaiders, benoam perfesters van Akkedemie in Stad, wer aanzöcht, en n datteg kursisten gingen twij joar laank (1990 en 1991) noar dij kursus. Van wat of ter op kursus behandeld worden was, wer n bouk oetgeven ("Elementen van Bijbelvertalen"), soamen mit t Nederlands Bijbelgenootschap.
Ain van gevolgen van biebelvertoalkursus was, dat ter drij nije vertoalplougen soamensteld worden konnen. Mit waarkploug Kerklaiden kon der nou waarkt worden mit drij plougen veur t Olde en twij veur t Nije Testement. In oktober 1994 begunde in Nijmegen n nije ploug mit t overzetten van t Matteüsevengelie.
Veur t biebelbouk
Psaalms wer der in loop van 1997 n nije waarkploug opricht, en der kwam
ook n waarkplougje om vaaste onderdailen van liturgie van Grunneger
Dainsten in streektoal over te zetten.
In waarkplougen zitten zo om en bie zès man, biestoan deur ain of meer
deskundegen veur wat betreft brontoal.
Boetendes is ter n adviesroad insteld, dij om road vroagd worden kin as
ter swoaregheden binnen. Deskundegen dij in dij road zitten, binnen
kloar in t Hebreeuws of t Grieks of wat t Olde en Nije Testement
aanbelangt. Veur t Grunnegers zit streektoalfunctionoares van pervinzie
in adviesroad.
n Leesdersploug beoordailt nog ais of overzetten op t eerste gezicht
goud leesboar is.
t Biebelvertoalkerwaai wordt laaid deur domie K.G. Pieterman (Niekerk), en regeld deur M. van Dijken (Haren).
t Doul dat bie t overzetten veur ogen staait is God zien Woord zo stoef meugelk bie mensen te brengen. Dat wat ter in brontoal staait mout zo oetdrukt worden, krekt as n Grunneger dat doun zol as e in distied, t zulfde verhoal vertellen mos.
t Grunnegers dat bruukt wordt is nait persies toal zo as dij sproken wordt op t Hogelaand, in Veenkolonies of t Westerketaaier of woar aargens in pervinzie den ook. Perbaaierd is zo'n toal te bruken, dat ale dialecten zok ter in vinden kinnen.
Zo as ter boven al zegd is, verschenen in 1988 t Eerste bouk Samuël en t Evengelie van Lucas.
In n kerkdainst op 9 oktober 1994 in Stadspaarkkerk in Stad, konden drij nij oetkommen boukjes deur veurzitter van Liudgerstichten, Aaldrik Ufkes, oetlangd worden aan de Groninger Provinciale Raad van Kerken, in persoon van Dr. A.A. van den Broek.
t Wazzen boukjes:
Op 6 oktober 1996 wer in Stadspaarkkerk in Stad t eerste eksemploar van n dagboukje oetlangd aan deputeerde veur cultuur van pervinzie Grunnen, Drs. Mirjam de Meijer.
"Joar en Dag", tuddel dij t boukje mitkreeg, wer soamensteld deur n waarkplougje dij doar apaart veur in t leven roupen was. t Is n boukje mit teksten dij deur t haile joar hèn lezen worden kinnen. Op elke linker bladzie staait n meditoatsie en doarnoast, op rechterbladzie, is n gedicht opnomen van ain van ons aigen dichters of sums van n laid tou t Laidbouk veur kerken oet. Ales in t Grunnegers vanzulf.
n Aander waarkploug van stichten was al n tiedje aan gaang mit veurberaaiden van n spaigelploatje. Eerste opzet was al moakt deur waarkploug dij joaren heerwoarts n langspeulploat moakt het mit tuddel: "Gods laifde het gain ènd of swet".
t Spaigelploatje "Van scheppen en vannijs scheppen", kon op 16 feberwoarie 1997 deur waarkploug "Beeld en geluud" in kerk "de Ark" in Stad zain loaten worden. Speulse teksten van Fré Schreiber over t verhoal van scheppen en gedichten van dichters wiedvot en stoefbie (Jan Boer, Hanny Diemer, David Hartsema en Job Olhoes, en teksten van Hans Bouma, Huub Oosterhuis en Joke Ribbens), werden, as t neudeg was, overzet in t Grunnegers deur Henk Baas en ze werden op meziek zet deur Kees Steketee. Verschaaident koren, cantorijen en solisten oet Grunnegerlaand hebben aan t spaigelploatje mitdoan.
Op 28 september 1997, op "Liudgerdag", binnen evengelies van Matteüs en Maarcus in druk verschenen en oetlangd aan Perf.Dr. D. Holwerda, dij al van tachteger joaren òf aan betrokken is bie t biebelvertoalkerwaai as lid van adviesroad en as deskundege bie ain van vertoalplougen.
Aan t èn van 1997 verschenen Braiven van Paulus aan christenmensen in Korinte en dij aan Rome. Vanwege kostens kwammen ze oet in n wat ainvoudeger vörm.
In 2003 werd in man mit
t Nederlands Biebelgenootschop 't Evengelie deur Johannes' oetgeven.
Dit boukje verscheen in de rieg "De Bijbel in streektalen", n oetgoave
van t NBG.
In n feestelke bieainkomst op 30 meert 2003 kon n eerste exemploar van
dit evengelie deur regeloar van t biebelvertoalkerwaai, Maarten van
Dieken, oetlangd worden aan perf.dr. D. Holwerda, dij van t begun òf
aan in schrip west het mit t vertoalen van t Nije Testement in t
Grunnegers. Perfezzer Holwerda zit ook in adviesroad as deskundege veur
t Grieks.
In november 2004 kwam t boukje "Mit Psaalms op pad ..." oet. Doar is n keur in opnomen van beriemde en onberiemde psaalms in t Grunnegers. Janka Rubingh zörgde veur mooie foto's en het t bouk vörm geven, en t wer oetgeven deur Oetgeverij Profiel in Beem. Op 27 november het domie Engel Jan Struif, as veurzitter van Liudgerstichten, t eerste exemploar oetlangd aan Hans Gerritsen, deputeerde veur cultuur van pervinzie Grunnen.
Noa meer as datteg joar
is biebel (canonieke en deuterocanonieke bouken mitnkander) nou
haildaal vertoald.
Prezentoatsie van BIEBEL was op zotterdag 25 oktober 2008 ien n
stìnvolle Martinikerk ien Stad.
Onder grode belangstellen kon coördinator van t kerwaai, Marten van
Dijken, biebel oetlangen aan mw. Siepie de Jong, ol-börgmeester van
gemainte Laik, dij destieds eerste biebelboukjes ien ontvangst nomen
haar, en aan Hans Gerritsen, gedeputeerde Cultuur van pervinzie Grunnen.
De beriemers van kerklaiden binnen nou ook kloar mit heur waark. Op
zotterdag 27 november zel ien Petrus en Pauluskerk van Loppersom
presentoatsie wezen van heur aarbaid: Psaalms & Gezangen.
Inlichtens
Veur inlichtens over t Biebelvertoalkerwaai kin je terecht bie:
domie K.G. Pieterman en/of M. van Dijken (e-mail: liudger@vandijken.com).
As ie wat waiten willen over stichten kin ie terecht bie siktoares van Liudgerstichten:
(e-mail: liudger@vandijken.com)
Bankrekening 3184345 tnv Liudgerstichten Zuidhorn