| 1 | Josia het keunenk west van Judoa, van 640 - 609 v. Chr.. Hai was nog mor n jonkje van aacht joar dou e keunenk wer. In 621 het hai t haaidendom in Judoa stief aanpakt. Hou, dat staait in 2 Keunenks 22 en 2 Kronieken 34. |
| 2 | 'ook ale ofgoden' enz.: vgl. Matteüs 13 : 41. |
| 3 | t Zel dus net zo goan as bie zundvloud. |
| 4 | Keunenk van ale hemelliggoamen bie de Assyriërs was god Hadad. In t hebreeuws staait bie dit vers nog 'dij traauw sweren aan de Heer', mor t schient dat dit ter loater biezet is en t paast hier ook nait goud bie. Doarom heb wie t nait vertoald in tekst. |
| 5 | 'haaidense meroakels" - in t hebreeuws staait ter 'dij over drumpel springen'. Ze mainden dat hoesgoden onder drumpel van t hoes woonden. |
| 6 | In vers 8 en 9 gaait t over wat hoge pieten aan t hof oethuilen dou Josia nog n jonkje was. |
| 7 | In vers 10 en 11 gaait t over rieke kooplu in Jeruzelem (ook 18a). Der worden vaaier bekende gedailtes van stad Jeruzelem opnuimd. |
| 8 | Mensken in Judoa en Jeruzelem mouten, eer t te loat is bie tempel bie nkander kommen om te vasten en te beden. |
| 9 | In t Hebreeuws staait hier nog bie 'aal dij daip veur Hom boegen, dij doun wat of Hai bevolen het', mor t liekt ter op dat dit ter loater biezet is. Mensken mouten zok nog bekeren, ze hebben zok nog nait bekeerd. |
| 10 | "dij der nog over binnen van t volk van Judoa" (ook in vers 9), noadat ale ongelukken en onhaailen van kepittel 1 over heur hèngoan binnen. De Heer het toch nog meedlieden mit heur. |
| 11 | Hier worden nait bloots meer Moäb en Ammon bedould, mor ale volken om Middellandse zee tou. |
| 12 | Dat is gebeurd in 612 v. Chr. Goud 200 joar loater, in 401 v. Chr., kon Xenofon, n bekende Griekse wereldraaizeger, van haile stad niks meer weerom vinden. |
| 13 | t Zulmde wordt deur perfeet Jesajoa ook zegd van Edom (Jesajoa 34 : 10-14). |
| 14 | haaileg of onhaaileg: dat onderschaaid mozzen juust priesters persies waiten, dat staait in t bouk Leviticus, b.v. kepittel 11. |
| 15 | 'doar kin je elke mörgen van op aan': hier kaizen wie veur prof. A.S.v.d.Woude zien oetleg 'elke morgen is staat te maken op zijn trouw'. |
| 16 | 'aander volken': perfeet zel benoam wel denken aan Noord-Izrel, dat in 722 v. Chr. bezet was deur Assyriërs; bewoners wazzen noar Assyrie brocht (kiek bie 2 Keunenks 17:6). |
| 17 | As t volk van Judoa der goud over noadocht haar, wat Noord-Izrel en ook heurzulm overkomen was, den haar der nog redden veur heur west. |
| 18 | t Onhaail doar Jeruzelem aan kepotgoan zel, is tougelieks t oordail over haile wereld. |
| 19 | 'onzuvere lippen': proat van mensken dij God niks in reken hebben, dij ofgoden vereren, zo as vers 9b dudelk moakt. |
| 20 | Kusj = Ethiopie. |
| 21 | Doar ston tempel van de Heer. Dij 'trötse lu' bin wie al tegenkommen in kepittel 1:6 en 3: 3 en 4. |
| 22 | Wie hebben perbaaierd om van t onbegriepelke Hebreeuws in vers 17 en 18a begriepelk Grunnegers te moaken. |
| 23 | 'weer thoesbrengen' - t kin wel wezen dat dit vers der veul loater bie zet is en gaait over ballings, dij in 587 v. Chr. noar Boabel toubrocht wazzen. |