Rechters 10

Jefta

⁶ Mor Izrelieten deden weer nait wat de HEER wol: vannijs begunden ze de Baäls en de Astartes te vereren en goden van Aram, Sidon en Moäb, en dij van Ammonieten en Filistijnen. De HEER luiten ze in steek en ze dainden Hom nait langer. ⁷ Dou wer de HEER hoagelse kwoad op heur en leverde ze oet in handen van Filistijnen en Ammonieten. ⁸ Dat zulmde joar nog begunden dij Izrel te onderdrukken en te malteraaiern. Achttien joar mozzen zo ale Izrelieten t ontgelden dij aan aanderkaant Jordoan woonden, in t laand van Amorieten, dat in Gilead ligt. ⁹ Op t lest trokken Ammonieten alderdeegs over Jordoan en vochten tegen Judoa, Benjamin en Efraïm. Kört en goud: Izrel kreeg t swoar te verduren!
¹⁰ Izrelieten begunden om de HEER te roupen: "Wie hebben tegen Joe, ons God, zundegd; wie hebben Joe in steek loaten en hebben Baäls daind." ¹¹ Mor de HEER gaf beschaaid: "Hou voak heb Ik joe al nait red: van Egyptenoars en Amorieten, van Ammonieten en Filistijnen. ¹² Ook dou ie onder doem holden werden deur Sidoniërs, Amalekieten en Maönieten en ie mie raipen, heb Ik joe oet heur greep verlöst. ¹³ Mor aaldeur weer keerden ie Mie rug tou om aander goden te dainen. Doarom verlös Ik joe nou nait meer! ¹⁴ Roupt mor aan goden doar ie veur kozen hebben. Loat dij joe mor helpen nou ie in de knieper zitten!" ¹⁵ Dou zeden Izrelieten tegen de HEER: "Wie hebben zundegd. Dou mor mit ons wat Joe goud tou liekt, as Ie ons op t heden mor redden." ¹⁶ En ze deden ale vremde goden aan kaant en dainden de HEER. Op t leste kon de HEER t nait langer over zien haart verkriegen dat Izrel t zo stoer haar.
¹⁷ Ammonieten werden oproupen en zetten heur legerkaamp op in Gilead. Izrelieten kwammen ook bie nkander. Zai zetten heur kaamp op in Mispa. ¹⁸ Veurlu van Gilead zeden dou tegen nkander: "Dij as eerste stried mit Ammonieten aangoan duurt, dij krigt hail Gilead onder zok."

11

¹ Nou was ter in dij tied aine Jefta, n dappere kerel, van ofkomst oet Gilead. Zien voader Gilead haar hom kregen bie n hoer. ² Gilead haar ook nog aander kinder, bie zien aigen vraauw. Dou dij jonges wozzen kerels worden wazzen, haren ze Jefta votjagd. "Doe hest hier gain enkel recht op wat!", zeden ze. "Bist ja ain van n aander." ³ Dat Jefta haar veur zien bruiers de wiek nemen mouten en was wonen goan in Tob. Wat volk van niks haar zok bie hom aansloten en trok ter mit hom op oet.
⁴ n Schoft loater begunden Ammonieten mit Izrel te vechten. ⁵ Dou t oorlog worden was, gingen oldsten van Gilead noar Tob tou om Jefta weerom te hoalen. ⁶ "Kom!", zeden ze tegen hom. "Wees ons aanvoerder. Den kin we der op lös tegen Ammonieten." ⁷ Mor Jefta zee: "Omdat ie mie niks in reken haren, heb ie mie tou mien pa's hoes oet zet. En nou ie in kniep zitten, kom ie bie mie aanschieten?" ⁸ "Joa, dat is zo!", antwoordden oldsten van Gilead. "Mor nou wil we t weer mit joe goudmoaken. As ie mit ons goan willen en t gevecht aangoan mit Ammonieten, den krieg ie hail Gilead onder joe!" ⁹ Doar zee Jefta op: "As ie mie weerom hoalen om mit Ammonieten te vechten en as de HEER heur in mien macht geft, den wor ik joen veurman, zeg ie?" ¹⁰ "Doar kin ie op reken!", zeden ze. "t Gaait aan! De HEER is ons getuge." ¹¹ Jefta ging dou mit oldsten van Gilead mit. Hai wer deur t volk as veurman en aanvoerder aansteld. In Mispa ²⁶ herhoalde hai, ten overstoan van de HEER, nog ais alles wat e zegd haar.

¹² Jefta stuurde bodes noar keunenk van Ammonieten. Ze zollen vroagen: "Wat heb wie ainlieks mit nkander, dat ie ons laand aanvalen?" ¹³ Keunenk van Ammon zee tegen Jefta zien bodes: "Dat zol ie nait waiten, zeker! Izrel het, dou t tou Egypte oet trok, laand van mie ofnaarsket: van Arnon òf tot aan Jabbok en Jordoan tou. Geef mie dat nou weerom. En wieder gain gezoes!" ¹⁴ Dou stuurde Jefta vannijs bodes noar keunenk van Ammonieten. ¹⁵ Dizze raais zollen ze zeggen: "Dit zegt Jefta: Izrel het zok nooit gain laand van Moäbieten of Ammonieten ²⁷ touaigend. ¹⁶ t Is zó goan: Dou Izrelieten vottrokken tou Egypte oet, gingen ze deur woestijn hèn noar Raaitzee tou en kwammen bie Kades. ¹⁷ Doarvandoan stuurde Izrel bodes noar keunenk van Edom tou. Dij zollen vroagen: Loat mie toch deur joen laand hèn trekken. Mor hai wol der niks van waiten. Ook noar keunenk van Moäb stuurden ze bodes, mor dij zee ook van nee. Zodounde bleef Izrel in Kades. ¹⁸ Op t lest binnen Izrelieten deur woestijn hèn om Edom en Moäb tou trokken. Ze bleven aan oostkaant Moäb en legerden zok aan aanderkaant Arnon. Doarom hebben ze nooit in Moäb west. Arnon is grèns ja van Moäb. ²⁸ ¹⁹ Dou stuurde Izrel bodes noar Sichon, ²⁹ keunenk van Amorieten in Chesbon: "Kin ie der mit akkoord goan, dat wie over joen gerechteghaid trekken noar ons aigen laand tou?" ²⁰ Mor Sichon vertraauwde t niks dat Izrel deur zien laand hèn trekken zol. Hai brochde zien leger op n bainen, sluig zien kaamp op in Jahas en dee n aanval op Izrel. ²¹ Mor de HEER, God van Izrel, leverde Sichon mit leger en aal over aan Izrel: ze gingen der aan! Zo hebben Izrelieten t haile laand van Amorieten doar veroverd. ²² Van Arnon òf tot aan Jabbok tou, en van woestijn òf tot aan Jordoan, veroverden ze t laand van Amorieten. ²³ Nou den: de HEER, God van Izrel, het Amorieten veur zien volk aan votjagd, en nou main ie dat ie recht hebben op wat heurent is? ²⁴ Nikstervan! Wat ie van joen god Kemos ³⁰ kregen hebben, dat is joenent. Mor wat wie van de HEER, ons God, kriegen, dat is van ons! ²⁵ Bin ie meschain zo veul beter as keunenk Balak ³¹ van Moäb, Sippor zien zeun? Het dij ooit rebulie moakt mit Izrel en mit ons vochten? ²⁶ Izrelieten wonen nou al drijhonderd joar in Chesbon en Aroër en dörpen der omtou en in steden bie Arnon laans. Woarom heb ie in aal dij tied dij steden dou nait bevrijd? ²⁷ Ik heb joe niks misdoan, mor t kwoad ligt bie joe nou ie mit mie vechten. Loat de HEER, hoogste rechter, vandoag oordailen tussen Izrelieten en Ammonieten." ²⁸ Mor keunenk van Ammonieten wol niks van Jefta zien veurstèl waiten.
²⁹ Dou kwam Gaist van de HEER over Jefta. Hai trok deur hail Gilead en Manasse, bie Mispa in Gilead laans en doarvandoan ging e op Ammonieten òf. ³⁰ Hai beloofde de HEER: ³² "As Ie Ammonieten in mien macht geven, ³¹ en as ik vaaileg en wel van Ammonieten weer thoeskom, den zel t eerste dat mie in muit komt veur Joe wezen. Dat zel ik as ovver aan Joe opdroagen." ³² Dou ging e op Ammonieten lös en begunde mit heur te vechten. En de HEER gaf ze in zien macht. ³³ Jefta kreeg heur der onder van Aroër tot Minnit en Abel-Kerazim aan tou. Hai veroverde wel twinneg steden. Hai bezörgde Ammonieten n dikke neerloag. Ze mozzen kop boegen veur Izrelieten.
³⁴ Dou Jefta weerom kwam in zien aigen loug, in Mispa, kwammen ze hom in rieg in muit, aal daanzend ³³ en mit meziek van rinkelbellen - zien dochter veurop! Zai was ainegst kind, aander zeuns of dochters haar e nait. ³⁵ Mor naauw zag e heur of hai scheurde zok de klaaier stokkend en raip: "Och mien laive wicht, wat n slag! Aldernoarst! Moakst mie daip ongelukkeg! Ik heb de HEER mien woord geven en doar kin k nou nait veur vot! ³⁴ ³⁶ "Pa het de HEER zien woord geven", zee t wicht. "Nou Hai joe vroken het op joen vijanden, dij Ammonieten, mout pa mit mie doun zo as e beloofd het. ³⁷ Mor ain ding wil k pa nog vroagen: dou mie twij moand dat ik mit mien kammeroadskes baargen intrekken kin en der over treuren dat ik nooit ain zien vraauw wezen zel8. ³⁸ "Dat is goud", zee Jefta. Hai luit heur veur twij moand baargen in goan. Doar zat ze mit heur kammeroadskes in treur, dat ze nooit ain zien vraauw wezen zol. ³⁹ Dou dij twij moand om wazzen, kwam ze bie heur voader weerom en hai dee wat e beloofd haar. En zai, nooit het ze omgang mit n man had. Van dij tied òf aan is t in Izrel moud worden ⁴⁰ dat jongwichter elk joar vannijs vaaier doagen in treur zitten om Jefta oet Gilead zien dochter.

12

¹ Efraïmieten brochten n leger op n bainen, stoken Jordoan over en gingen op Safon òf. "Woarom heb ie ons nait mitvroagd, dou ie op Ammonieten ofgingen?", wollen ze van Jefta waiten. "Wie zellen die mit hoes en aal opbraanden!" ² "Dou mien volk en ik in oorlog wazzen mit Ammonieten, heb ik joe oproupen", zee Jefta tegen heur. "Mor mie te hulp kommen, nee hur, dat dee ie nait! ³ Dat zodounde, dou k in de goaten kreeg, dat ie mie toch nait helpen wollen, bin ik zulm mor op Ammonieten ofgoan. Mit gevoar veur aigen leven! En de HEER het ze mie in macht geven. Woarom vaal ie mie nou ainlieks aan?" ⁴ Jefta raip aal t manvolk van Gilead op, ging stried mit Efraïmieten aan en kreeg ze der onder. Efraïmieten haren noamelk beweerd: "n Stelje oetknepen Efraïmieten bin ie en aans niks! Gilead heurt bie Manasse en dus net zo goud bie Efraïm!" ⁵ t Volk van Gilead bezette oversteekploatsen in Jordoan doar Efraïmieten laans mozzen as ze weerom wollen. Ieder bòt as ain van Efraïm der tussen oet kniepen wol en vruig of e revier oversteken mog, zeden ze tegen hom: "Bistoe ain van Efraïm?" Hai zee vanzulm van nee. ⁶ Mor den vruigen ze: "Zeg ais 'sjibbolet'!" ³⁵ As e der den 'sibbolet' van muik, grepen ze hom en muiken hom op aigenste stee dood. Op dij dag sneuvelden aal mit aal twijenvattegdoezend Efraïmieten. ⁷ Zès joar bestuurde Jefta oet Gilead t laand. Dou kwam e oet tied en wer begroaven in zien aigen loug, in Gilead.