| 1 | Noamelk: wet. (Kiek bie Efezers 2:14 en 15). |
| 2 | t Is wet ja, dij aaltied zien vinger beschuldegend noar mie oetstekt. |
| 3 | Dij van Christus. |
| 4 | Dij van Mozes. Kiek bie Paulus zien braif aan Remainen 8:2. (Ook 1 Korintiërs 9:21). |
| 5 | Paulus maint: t Kon joen straf wel ais swoarder moaken. |
| 6 | Genesis 15:6. |
| 7 | Genesis 12:3 en 18:18. |
| 8 | Deuteronomium 27:26. |
| 9 | Habakuk 2:4. |
| 10 | Leviticus 18:5. |
| 11 | Deuteronomium 21:23. |
| 12 | Genesis 12:7; 13:15; 17:7; 24:7. |
| 13 | Zunde wordt ja nait aanrekend, as ter gain wet is (Remainen 5:13). Eerst as schriftelk vaastlegd is, wat of nait mag, kin je van "overtredens" spreken. |
| 14 | Mozes. |
| 15 | Net as in t begun van vers 19, let Paulus hier weer mensken aan t woord kommen dij hom op zien redenoatsie aanvalen. (Kiek ook bie kepittel 2:17). |
| 16 | Der staait aigliek: "bie nkander sloten onder zunde". "Zunde" is hier zoveul as t etiket, dat ons opplakt wer; t trefwoord doar of wie onder opburgen werden. Oet vers 23 wordt hailendaal dudelk dat Paulus aan n gevangenis docht het. |
| 17 | Zun en moan gavven toon ja aan in jeudse feestkelender. (Kiek ook bie Kolossers 2:16-21). |
| 18 | In t veurege stok haar Paulus t tegen geleuvegen van jeudse komòf; nou begunt e tegen geleuvegen oet haaidenwereld. En dij hebben vrouger zun en moan en steerns daind of t goden wazzen. In t godsdainsteg levent van baaident, Jeuden en haaidens, speulen hemelliggoamen dus n rol. |
| 19 | Kiek bie 1 Korintiërs 9:21 en Filippiërs 3:4-9. |
| 20 | Doarom kon Paulus nait wieder raaizen, zo as e zok veurnomen haar. (Kiek bie Handelingen 16:6). |
| 21 | Oet verzen 14 en 15 zol je opmoaken kinnen, dat Paulus aan n oogzaikte lee, dij hom bietieden ofzichtelk muik. Kiek ook bie kepittel 6:11 ("grode letters"). Meschain doult e doar ook op in 2 Korintiërs 10:8 ("as ie hom te zain kriegen, is t mor n min manje") en 12:7. |
| 22 | Judaïstische drievers. (Kiek bie kepittel 1:7). |
| 23 | Doarom schrift Paulus dizze braif nou. |
| 24 | Om wat of ter achteraan komt, kais we hier mit Aland 1966 veur lezen "teknia". |
| 25 | Paulus zel wel bedoulen: as e nou votdoalek vernemen kon, wat of zien woorden bie heur oetwaarkten, den kon e doar reken mit holden; den wos e, of e nog deurgoan mos op zo n strenge toon, of dat t nou wel wat vrundelker kon. |
| 26 | Paulus moakt ter hier n beetje ondeugend gebruuk van, dat de noam "Hagar" hoast net zo klinkt as "ha har", d.i. "de baarg". Zo wil e zien lezers woarschaauwen: loat, wèl of zo snaart van "ha har" ("de baarg"), van Sinaï - dat is te zeggen: van wet - mor oppazen: hai wordt op dij menaaier n kind van "Hagar", dij sloavin! |
| 27 | Jesajoa 54:1. |
| 28 | Genesis 21:10. Paulus waarkt hier oet wat of Jezus hail kört aandudde in Johannes 8:35. |
| 29 | Zo as wie tegenswoordeg b.v. van t licht of van t gas ofsneden worden kinnen. |
| 30 | t Spreekwoord dat Paulus hier, net as in 1 Korintiërs 5:6, aanhoalt, bedudt: n verkeerde leer, al wordt e mor deur n poar mensken veurstoan, het grode invloud. (Vergeliek Predeker 10:1). |
| 31 | Leviticus 19:18. |
| 32 | Vergeliek Paulus zien braif aan Remainen, kepittel 7:15 en 19. |
| 33 | Bedoulen is: ik mag nooit tegen mien noaber zeggen: "Ik heb t ter beder ofbrocht as doe". Hai haar ja meschain wel veul meer te tillen as ik. |
| 34 | Dat heurt ook bie t 'goud doun' dat joezulm te goude komt (vers 9). Kiek bie Paulus zien braif aan Filippiërs, kepittel 4:17. |
| 35 | Doar bedoult Paulus t Jeudendom mit; ale verplichtens en gebruken oet Ol Testement. |
| 36 | Psaalm 125:5. |
| 37 | Paulus wil mor zeggen: mien liggoam het net zo goud wonden oplopen as dat van ain dij zok besnieden let; kiek bie Paulus zien braif aan Korintiërs, kepittel 11:23-25. Gainain kin mie dus verwieten dat ik t miezulm makkelk moak. |